Нэг Ангийнхан

Тавтай морилно уу!

Ангийнхандаа зориулав

Татаж аваад хэрэглээрэй

Дусал бичээч

QWERTY байрлалд тааруулсан Монгол кирилл гарын драйверыг энд дараад аваарай.

500 Монгол тиг

Янз бүрийн хэлбэр дүрстэй 500 орчим юникод фонтыг энд дараад аваарай.

Монгол бичгийн хичээл

Монгол бичгийн анхан шатны хичээл, холбоотой холбоос, татацуудыг энд дараад үзээрэй.

Дусал самбар

Нэгдэж, сурч, хөгжих талбар Дусал самбарт энд дараад нэгдээрэй.

Нийтлэлүүд

Цахилгаан цэнэг.

2012-04-23, 09:53

Хувыг ноосоор, шилийг арьсаар зүлгэхэд жижиг биетийг өөртөө татах чадвартай болдгийг эрт дээр үеэс мэддэг байсан бөгөөд үүнийг бие цахилгаанжих гэж ярьдаг. Цахилгаан соронзон харилцан үйлчлэлд биесийн оролцох чадварыг цахилгаан цэнэг гэдэг физик хэмжигдхүүнээр тодорхойлдог. Биесийг бүрдүүлж байгаа эгэл бөөмс цэнэгтэй байдаг болохоос бөөмгүй цэнэг байхгүй. Байгаль дээр эерэг, сөрөг хоёр төрлийн цахилгаан цэнэгтэй бөөмс байдаг. Электроны цэнэгийг сөрөг, протоны цэнэгийг эерэг гэж авдаг.

...

[Дэлгэрэнгүй...]

Атомын физик

2012-04-23, 09:52

Одоогоос бараг 2500 жилийн тэртээ Грекийн эрдэмтэн Демокрит бүх бодис олон тооны маш жижиг үл хуваагдах хэсгүүд –атомаас тогтоно гэсэн таамаглалыг гаргажээ. 1802 онд Английн эрдэмтэн Дж.Дальтон атомын тухай орчин үеийн сургаалийн эхийг тавьжээ. Нийлмэл бодис элементүүдээс, элемент нь атомаас тогтоно гэж тэр үзэж байв. Бүх бодисын атомууд хоорондоо ижил гэж үзэж байсан алхимичдийн үзэлд, элемент бүрийн атом өөр өөр байна гэсэн Дальтоны сургааль том цохилт болжээ. Элемент нь хэд хэдэн изотоптой байж болох ба изотоп бүрийн атомууд хоорондоо ялгаатай болох нь түүний дотоод бүтцийн онцлог...

[Дэлгэрэнгүй...]

Молекул

2012-04-23, 09:52

Молекул гэж тогтвортой, цахилгаан цэнэггүй, хүчтэй молекул (ковалент) холбоогоор тодорхой бүтэцтэй болгож холбогдсон хоёр буюу түүнээс дээш тооны атомыг хэлнэ. Органик хими, биохимийн шинжлэх ухаанд харин молекул гэсэн нэрийг цэнэгт органик молекул, биомолекул зэрэг өргөн хүрээнд хамруулдаг. Молекул-кинетик онолоор молекул гэсэн нэрийг найрлагаас нь үл хамааруулан ямар ч хийн бөөмд хэрэглэдэг. Энэхүү тодорхойлолтоор бол ганц атомт инертийн хийнүүд ч молекулд тооцогдоно.
Молекул нь ганц элементийн атомуудын холбоо (ж.нь. хүчилтөрөгч, O2) эсвэл өөр өөр элементийн атомуудын холбоо (ж.нь. ус...

[Дэлгэрэнгүй...]

MOSFET гэж юу

2012-04-23, 09:50

MOSFET буюу Metal-Oxide-Semiconductor Field-Effect Transistor нь оронгийн транзисторын цахиурыг хагас дамжуулагч болгон ашиглах нь түгээмэл. MOSFET нь ихэвчлэн gate, drain, source гэсэн 3 шонтой ба, үүний дотор gate дэх цахилгаан хүчдэл нь үлдсэн drain, source-ийн хоорондох гүйдэлийг удирдана. MOSFET-ийн нэг давуу тал нь оролтоор (gate-ийг оролт болгосон үед) тогтмол гүйдэл гүйдэггүй. Иймд MOSFET нь энерги зарцуулахгүй учир энерги бага зарцуулдаг дижитал хэлхээнд өргөнөөр ашиглагддаг. нэг төрөл бөгөөд хагас дамцуулагч метал хоёрын дундуур исэл хавчуулж тусгаарласан бүтэцтэй учир ийнхүү...

[Дэлгэрэнгүй...]

Цасны тухай

2012-04-23, 09:49

Цасны тухай

• Манай дэлхийн хүн амын тал хувь нь цас огт үзээгүй, ердөө л гэрэл зурагнаас харсан байдаг.

• Цасыг цагаан гэдэгтэй хэн маргах билээ. Мэдээж цас ихэвчлэн цагаан байдаг. Харин хойд туйл болох уулсын бүс нутгуудад ягаан тэр бүү хэл улаан өнгөтэй цас орох нь бий. Талст хооронд амьдардаг организмууд цасыг ийм өнгөтэй болгодог гэнэ.

• Зарим өндөр уулын бүс нутгуудад, жишээлэхэд Калифорнийн Сьерра-Невада нуруунд шийгуан цасыг зун харж болно. Энэ цас ягаан өнгөтэй байхын дээр шийгуаны үнэр, амттай байдаг гэнэ. Хачирхалтай энэ үзэгдэл астаксантин хэмээх улаан пигментийг агуулдаг ...

[Дэлгэрэнгүй...]

Шатар ба Монгол оюун

2012-04-23, 09:46

Шатар ба Монгол оюун

Шатар гэдэг гайхалтай тоглоом. Хүн тоглож байхдаа л хүн байдаг гэсэн үг бий. Хүн шатар тоглож байхдаа л жинхэнэ хүнийхээ үндсэн шинж болох оюунт чанараа гаргаж байдаг. Шатар тоглоход заавал оюун ухаан хэрэг болно.
Тэнэгдүү хүмүүс шатар тоглодоггүй юм билээ. Өнгөц сэтгэдэг, хөнгөмсөг хүмүүс бас шатраас холуур явдаг. Тэгэхээр шатар нь хүний оюуныг шалгах гойд хүчтэй хэрэгсэл гэдэг нь илэрхий юм. Шатар хүний оюуныг шалгана ч, бас хөгжүүлнэ ч. Шатар сайн тоглодог хүмүүс сүрхий оюунлаг-ончтой сэтгэдэг, гайгүй IQ -тэй болох нь мэдрэгддэг. Тэд шатар тоглосоор оюунаа хөгжүүл...

[Дэлгэрэнгүй...]

Математик загварчлалын үүсэл хөгжил

2012-04-23, 09:42

Математик загварчлалын үүсэл хөгжил

Нийгэм-эдийн засгийн үйл процессийг математик томъёо ашиглан илэрхийлж, түүний хөгжил, өөрчлөлтийн хандлагыг компьютер дээр олон хувилбараар дүрслэх боломж олгодог шинжлэх ухааныг эдийн засгийн математик загварчлал гэдэг. Загварчлал нь дотроо маш олон төрөлтэй

боловч ерөнхийд нь оновчлолын загварчлал, эконометрикс, имитацын загварчлал гэж ангилж болно.

Эдийн засгийн математик загварчлал нь эдийн засгийн онол, математикийн шинжлэх ухааны зааг дээр оршдог. Загварчлалын объект нь нийгэм эдийн засгийн үйл явц учраас микро, макро эдийн засгийн онол дээр ту...

[Дэлгэрэнгүй...]

Металл ба электрон

2012-04-21, 10:03

Металлын дулаан, цахилгааныг сайн дамжуулах уян хатан, давтагдах чанартай зэрэг олон үндсэн шинжүүд нь металл доторх чөлөөт электрон, металл холбоонд талст торын байгуулалтаар бүрэн тайлбарлагдана. Гялгар өнгийг металл бус гялгар бодистой хэн ч андуурахгүй ялгаж чаддаг. Энэ нь металлууд доторх чөлөөт электронууд гэрлийг сарниулах явдалтай холбоотой юм. Металл талстын 1 см3 эзлэхүүн дотор барагцаалбал 1025 тооны чөлөөт электронууд оршино. Эдгээр үй олон электронууд металлын энэ тэр атомд хувилан ноогдох биш харин бүх атомуудад нийтэд нь хамаарна. Атомын электронууд мөн тодорхой төлөвү...

[Дэлгэрэнгүй...]

Металлыг гарган авах арга

2012-04-21, 10:02

Хүдрээс металлыг гарган авахын өмнө төрөл бүрийн аргаар түүнийг ашиггүй (шавар, чулууны) хольцоос цэвэрлэдэг. Үүнийг хүдэр баяжуулах гэнэ. Хүдэр бол үйлдвэрийн аргаар уул металлыг гарган авахад тохирсон эрдэс агуулсан уулын чулуулаг юм. Жишээ нь: алт, цагаан алт зэргийг баяжуулахдаа хүдрийг усаар угаах буюу эсвэл ямар нэгэн бодист уусган эцэст нь тунгаан баяжуулдаг. Хүдрийг баяжуулдаг олон арга байдаг. Үүнд: усаар угаах, цахилгаан болон соронзон орны туслалцаатайгаар ялгах, хүнд хөнгөнөөр нь ангилах, хөрвүүлэх зэрэг аргуудыг голлон хэрэглэдэг. Хүдрийн баяжмалаас металл гарган авах үй...

[Дэлгэрэнгүй...]

НАРНЫ ЧУЛУУ

2012-04-21, 10:00

Ирэх жил “нүүрсний” жил болох нь гарцаагүй юм. Би ч бусдын адил нүүрсийг шатаадаг, бас зардаг хэмжээнд л ойлгож ирсэн нөхөр. Саяхан геологи-минералогийн доктор Леонид Кизильштейны нэгэн сонирхолтой өгүүллийг олж үзсэн юм. Бодоод байхад манайхан баахан нүүрс, кокс, түүний үнэ цэнэ, хаана, хэнд, яаж зарах, ямар бэлэн ашиг олох тухай л ярина уу гэхээс чухам нүүрс гэж юу болох, түүнийг яаж боловсруулдаг, юу юу хийдгийг төдийлөн сайн мэддэггүй. Зарим нь нүүрсээ хурдан зарж идэхийн тулд нүүрс үнс болно гэж хүртэл номлох болсон. Гэтэл лав л ирэх жил коксны үнэ 30 гаруй хувь өснө гэж олон ул...